Kelderdichting: uw kelder waterdicht maken

Wat is kelderdichting?

Kelderdichting omvat alle technieken en methoden om een kelder waterdicht te maken en te beschermen tegen vochtinfiltratie en wateroverlast. Een vochtige of natte kelder is niet alleen onbruikbaar als leefruimte, maar kan ook de funderingen van uw woning aantasten en schimmelvorming bevorderen. Op termijn leidt een onbehandeld vochtprobleem in de kelder tot structurele schade aan het metselwerk, houtrot aan balken en draagconstructies, en een ongezond binnenklimaat in de volledige woning.

In België hebben veel woningen te kampen met vochtproblemen in de kelder, vooral in regio's met een hoge grondwaterstand of bij oudere constructies zonder degelijke waterdichting. Volgens schattingen heeft meer dan 30% van de Belgische woningen te maken met een of andere vorm van keldervocht. Dat is niet verwonderlijk: veel woningen dateren van voor de jaren '60, toen er weinig aandacht werd besteed aan waterdichting van ondergrondse constructies. Een professionele kuipdichting biedt een definitieve oplossing die uw kelder weer bruikbaar maakt en de waarde van uw woning beschermt.

Of u nu uw kelder wilt omvormen tot een extra leefruimte, een thuiskantoor of gewoon droge opslag wilt garanderen: kelderdichting is de eerste en belangrijkste stap. In deze gids leest u alles over de beschikbare methoden, de kosten van kelderdichting, producten die u kunt gebruiken en wanneer u best een professional inschakelt.

Wanneer is kelderdichting nodig?

U overweegt best kelderdichting wanneer u een of meerdere van de volgende symptomen herkent in uw kelder. Hoe vroeger u ingrijpt, hoe beperkter de schade en hoe lager de uiteindelijke kosten:

• Water op de keldervloer: Plassen of permanent natte zones, vooral na regenval of in perioden met hoge grondwaterstand. Zelfs een dunne waterfilm op de vloer wijst op actieve infiltratie.
• Vochtige keldermuren: Natte vlekken, donkere verkleuring of witte uitbloeiingen (zouten) op de muren. Dit is een duidelijk teken van grondwater dat door de kelderwand dringt.
• Schimmelvorming: Zwarte, groene of witte schimmelvlekken op muren, plafond of opgeslagen spullen. Schimmel vormt zich al bij een relatieve luchtvochtigheid boven 70% en vormt een direct gezondheidsrisico.
• Muffe geur: Een onaangename, vochtige geur die ook in de bovenliggende kamers merkbaar is. Dit wijst op langdurige vochtbelasting en mogelijke schimmelgroei achter afwerkingen.
• Afbrokkelend pleisterwerk: Pleister of verf die loslaat, blaasjes vormt of afbladdert door aanhoudende vochtbelasting. De zouten die het vocht meevoert, kristalliseren achter de afwerking en duwen deze los.
• Condensatie: Druppels op koude muren, leidingen of ramen in de kelder. Dit duidt op een te hoge luchtvochtigheid in de ruimte.
• Roestvorming: Metalen onderdelen zoals leidingen, boilers of opbergrekken die sneller roesten dan normaal, wijzen op een te vochtig klimaat in de kelder.
• Scheuren in muren of vloer: Scheuren door zettingen of waterdruk vormen een directe infiltratieroute en moeten dringend worden behandeld.
• Waterinsijpeling langs voegen: Water dat binnendringt via de aansluitingen tussen muren en vloer (de zogenaamde koof-voeg) is een typisch teken van grondwaterdruk.

Herkent u meerdere van deze symptomen? Vraag dan een gratis vochtdiagnose aan. Een specialist stelt de exacte oorzaak vast en adviseert de meest geschikte oplossing.

Methoden voor kelderdichting

Er bestaan verschillende professionele methoden om uw kelder waterdicht te maken. De keuze hangt af van de oorzaak van het vochtprobleem, de constructie van de kelder en uw budget. Hieronder bespreken we elke methode in detail, inclusief het toepassingsgebied, de voor- en nadelen en de te verwachten resultaten.

Cuvelen (kuipdichting)

Cuvelen is de meest gebruikte en betrouwbare methode voor kelderdichting bij waterdruk van buitenaf. Hierbij wordt aan de binnenzijde van de kelder een waterdichte kuip aangebracht, bestaande uit een cementgebonden of kunststof membraan. Deze kuip bedekt zowel de muren als de vloer en vormt een continue, waterdichte laag die bestand is tegen hydrostatische druk.

Het grote voordeel van cuvelen is dat de methode werkt ongeacht de hoeveelheid waterdruk aan de buitenzijde. De kuip houdt het water tegen, zelfs wanneer de grondwaterstand tijdelijk stijgt. Daardoor is cuvelen bij uitstek geschikt voor kelders die als leefruimte of opslagruimte worden gebruikt.

Het cuvelingsproces omvat typisch de volgende stappen:

• Grondige inspectie en vochtmeting om de ernst van het probleem in kaart te brengen
• Voorbereiding en reiniging van de ondergrond: losse delen, oude verf en beschadigd pleisterwerk worden verwijderd
• Afdichting van scheuren, doorvoeringen en de aansluiting tussen muur en vloer met speciale dichtingsmortels
• Aanbrengen van een hechtlaag (primer) die zorgt voor optimale hechting van de cuvelingsmortel
• Plaatsing van de waterdichte cuvelingsmortel in twee of meer lagen, met een totale dikte van 5 tot 10 mm
• Droging en uitharding van het systeem (doorgaans 7 tot 14 dagen)
• Optioneel: afwerking met waterdichte pleister, coating of tegelwerk

Een professionele cuveling gaat minstens 10 tot 20 jaar mee en wordt door de meeste firma's geleverd met een schriftelijke garantie. Meer informatie over het volledige proces vindt u in onze uitgebreide gids over kelder waterdicht maken.

Injectie van keldermuren

Bij vochtproblemen veroorzaakt door capillair opstijgend vocht in keldermuren kan een injectiebehandeling uitkomst bieden. Hierbij worden op regelmatige afstanden gaten geboord in de voet van de keldermuur. Vervolgens wordt een waterafstotend product (meestal op basis van siliconen, silaan of siloxaan) onder lage druk in de muur geïnjecteerd. Het product verspreidt zich door de poriën van het metselwerk en vormt een horizontale vochtbarrière die het capillair transport van vocht naar boven blokkeert.

Injectie is minder ingrijpend dan cuvelen en kan snel worden uitgevoerd: een gemiddelde kelder is in 1 tot 2 werkdagen behandeld. De methode is echter niet geschikt als enige maatregel wanneer er sprake is van actieve waterdruk of grote hoeveelheden grondwater. In dat geval wordt injectie vaak gecombineerd met cuvelen of drainage om een volledig waterdicht resultaat te bereiken.

Meer weten over deze techniek? Lees ook onze pagina over doorslaand vocht bestrijden.

Drainagesysteem

Een drainagesysteem wordt geplaatst om grondwater actief af te voeren voordat het de kelderwand bereikt. Er zijn twee hoofdvarianten: buitendrainage en binnendrainage.

Buitendrainage is het meest effectief. Hierbij worden draineerbuizen rondom de buitenzijde van de keldermuren geplaatst op het niveau van de funderingszool. Het grondwater wordt opgevangen en via de buizen afgevoerd naar de riolering of een pompput. Deze methode vereist graafwerken rondom de volledige fundering, wat ingrijpend en duurder is, maar het probleem bij de bron aanpakt.

Binnendrainage is een minder invasief alternatief waarbij een drainagegoot aan de binnenzijde langs de voet van de keldermuren wordt geplaatst. Het water dat door de muur sijpelt, wordt in de goot opgevangen en via een pomp (dompelpomp met vlotterschakelaar) afgevoerd. Binnendrainage is sneller te installeren en vereist geen graafwerken aan de buitenzijde, maar behandelt het symptoom eerder dan de oorzaak.

In de praktijk wordt drainage vaak gecombineerd met cuvelen voor een maximaal resultaat: de drainage voert het gros van het water af, terwijl de cuveling de resterende vochtigheid tegenhoudt.

Waterdichte coating en membranen

Voor lichtere vochtproblemen kan een waterdichte coating of flexibel membraan op de keldermuren worden aangebracht. Denk aan producten op basis van cementgebonden mortels, epoxyharsen of bitumineuze coatings. Dit is een kostenefficiënte oplossing voor kelders zonder actieve waterdruk, bijvoorbeeld wanneer er enkel sprake is van lichte condensatie of oppervlakkig doorslaand vocht.

Let op: een coating alleen is niet geschikt als enige maatregel bij ernstige waterinfiltratie of hydrostatische druk. In dat geval kan de waterdruk achter de coating opbouwen en deze loslaten. Een coating wordt daarom vaak als afwerklaag bovenop een cuveling of injectie aangebracht.

Producten voor kelderdichting

Op de Belgische markt zijn verschillende producten beschikbaar voor kelderdichting, zowel voor professioneel gebruik als voor de doe-het-zelver. Hieronder bespreken we drie veelgebruikte merken en hun specifieke toepassingen:

Aquaplan Kelder-bezetting

Aquaplan Kelder-bezetting is een cementgebonden waterdichte mortel die als bezettingslaag op keldermuren wordt aangebracht. Het product is bijzonder populair (ca. 590 zoekvolume per maand) en beschikbaar bij de meeste bouwmarkten in België. De mortel wordt in twee lagen aangebracht met een totale dikte van circa 5 mm en is na uitharding bestand tegen positieve waterdruk.

Voordelen: betaalbaar, relatief eenvoudig aan te brengen, goede hechting op beton en metselwerk, dampopen zodat de muur kan ademen.
Nadelen: niet geschikt bij extreme waterdruk, vereist een goed voorbereide ondergrond, kan scheuren bij zettingen.

Aquaplan Kelder-epoxy

Aquaplan Kelder-epoxy is een tweecomponenten epoxycoating die een volledig waterdichte, chemisch resistente laag vormt. Dit product (ca. 480 zoekvolume per maand) is geschikt voor keldervloeren en -muren die blootgesteld worden aan vocht en chemische belasting. De epoxylaag vormt een harde, slijtvaste afwerking die ook als eindlaag kan dienen.

Voordelen: zeer goede waterdichting, mechanisch sterk, chemisch resistent, geschikt als afwerkvloer.
Nadelen: duurder dan cementgebonden producten, niet dampopen (vocht kan niet verdampen door de laag), vergeelt bij UV-blootstelling, vereist nauwkeurige mengverhouding.

Thoroseal

Thoroseal is een gerenommeerd merk voor professionele kelderdichting. Het betreft een cementgebonden, kristallijn waterdichtingssysteem dat niet alleen het oppervlak afdicht, maar ook in de poriën van het beton of metselwerk kristallen vormt die de waterdoorgang permanent blokkeren. Het product wordt veelal door professionele aannemers gebruikt en biedt een uitstekende duurzaamheid.

Voordelen: zeer hoge waterdichtheid, zelfhelend effect (kristallen groeien door bij contact met water), dampopen, bewezen trackrecord bij professionele toepassingen.
Nadelen: hogere prijs, minder beschikbaar in bouwmarkten, vereist vakkundige applicatie voor optimaal resultaat.

Prijsindicatie kelderdichting

De kosten voor kelderdichting variëren sterk afhankelijk van de methode, de omvang van de kelder en de toegankelijkheid. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de gangbare prijzen in België:

De bovenstaande prijzen zijn indicatief en inclusief materiaal en plaatsing. De werkelijke kost hangt af van de specifieke situatie, de staat van de kelder en eventuele bijkomende werken zoals het verwijderen van bestaande afwerkingen of het herstellen van scheuren. Vraag altijd een gratis diagnose aan zodat de specialist de juiste methode kan bepalen en u een nauwkeurige, vrijblijvende offerte ontvangt.

De juiste methode kiezen

De keuze voor de juiste kelderdichtingsmethode is cruciaal voor een duurzaam resultaat. Een verkeerde keuze leidt niet alleen tot geldverspilling, maar kan het probleem zelfs verergeren. Factoren die meespelen bij de keuze:

• Oorzaak van het vocht: Grondwaterdruk vereist cuvelen of drainage; capillair vocht kan met injectie worden behandeld. Bij combinaties van oorzaken is een gecombineerde aanpak nodig.
• Ernst van het probleem: Lichte vochtdoorslag kan soms met een coating worden verholpen; bij actieve waterinfiltratie is een ingrijpendere methode noodzakelijk.
• Gebruik van de kelder: Wilt u de kelder als leefruimte, thuiskantoor of hobbyruimte gebruiken, dan is een volledige cuveling aangewezen. Voor een kelder die enkel als opslagruimte dient, kan een lichtere oplossing volstaan.
• Budget: Injectie en coating zijn betaalbaarder; cuvelen en drainage zijn ingrijpender maar definitiever. Op lange termijn is een duurdere maar definitieve oplossing vaak voordeliger dan herhaaldelijke goedkopere ingrepen.
• Constructie: De dikte en het materiaal van de keldermuren, het type fundering en de aanwezigheid van doorvoeringen beïnvloeden de keuze. Een betonnen kelder wordt anders behandeld dan een gemetselde kelder.
• Toegankelijkheid: Is graafwerk aan de buitenzijde mogelijk? Zijn er tuinen, terrassen of opritten die in de weg liggen? Dit bepaalt mede of buitendrainage haalbaar is.

Onze erkende vochtspecialist helpt u graag met een gratis vochtdiagnose en adviseert u over de meest geschikte en kostenefficiënte oplossing voor uw situatie.

Kelderdichting bij grondwater

In regio's met een hoge grondwaterstand is kelderdichting bijzonder uitdagend. Het grondwater oefent een constante hydrostatische druk uit op de keldervloer en de onderste delen van de keldermuren. In het najaar en de winter, wanneer de grondwaterspiegel stijgt door neerslag, neemt deze druk toe en kan er actief water door de muren en vloer worden geperst.

Bij grondwaterproblematiek volstaat een eenvoudige coating of injectie niet. Hier is een combinatie van maatregelen nodig:

• Drainage als eerste verdedigingslinie: Een drainagesysteem (bij voorkeur buitendrainage) verlaagt het waterniveau rondom de kelder en vermindert de druk op de muren en vloer aanzienlijk.
• Cuvelen als waterdichte barrière: Bovenop de drainage wordt de kelder gecuveld om restvocht tegen te houden en een volledig droge binnenruimte te garanderen.
• Pompinstallatie: Een betrouwbare dompelpomp met vlotterschakelaar en bij voorkeur een noodstroomvoorziening zorgt ervoor dat het drainagewater continu wordt afgevoerd, ook bij stroomuitval.
• Terugstroomklep: Deze voorkomt dat rioolwater bij hevige regenval via de afvoer terugstroomt in de kelder.

Het is essentieel om bij grondwaterproblematiek een grondige analyse te laten uitvoeren. De specialist meet de grondwaterstand op verschillende momenten en beoordeelt of er sprake is van seizoensgebonden schommelingen. Op basis hiervan wordt een op maat gemaakt plan opgesteld.

Zelf doen vs. professioneel

De vraag of u kelderdichting zelf kunt uitvoeren of beter een professional inschakelt, hangt af van de ernst van het probleem en uw technische vaardigheden. In onze gids over kelder waterdicht maken vindt u een gedetailleerd stappenplan voor wie het zelf wil aanpakken.

Zelf doen is haalbaar wanneer:

• Het probleem beperkt is tot lichte condensatie of oppervlakkig vocht
• Er geen actieve waterdruk of grondwaterinfiltratie is
• U een waterdichte coating of bezettingsmortel (zoals Aquaplan Kelder-bezetting) wilt aanbrengen op een kleine oppervlakte
• De kelder in goede structurele staat verkeert, zonder scheuren of zettingen

Een professional inschakelen is sterk aanbevolen wanneer:

• Er actief water door de muren of vloer binnendringt
• Er sprake is van grondwaterdruk of een hoge grondwaterstand
• De kelder structurele scheuren vertoont
• U de kelder als leefruimte wilt gebruiken en een garantie op het resultaat wilt
• Eerdere DIY-pogingen het probleem niet hebben opgelost of zelfs verergerd
• De oppervlakte groter is dan 15 m² of moeilijk bereikbaar is

Verkeerde DIY-oplossingen kunnen ernstige gevolgen hebben. Een waterdichte laag die niet correct wordt aangebracht, kan ervoor zorgen dat waterdruk zich achter de coating opbouwt, waardoor deze loslaat of het water een andere weg zoekt. Wij raden altijd aan om minstens een professionele diagnose te laten uitvoeren, zelfs als u van plan bent om het werk zelf uit te voeren.

Premies en subsidies voor kelderdichting

In Vlaanderen kunt u onder bepaalde voorwaarden een premie aanvragen voor vochtbestrijding, inclusief kelderdichting. De Vlaamse verbouwpremie biedt financiële ondersteuning voor ingrijpende renovatiewerken aan de woning, waaronder het behandelen van structurele vochtproblemen.

Om in aanmerking te komen voor een premie gelden doorgaans de volgende voorwaarden:

• De woning moet minstens 15 jaar oud zijn
• De werken moeten worden uitgevoerd door een geregistreerd aannemer
• De facturen moeten op naam staan van de eigenaar-bewoner
• Er kunnen inkomensgrenzen van toepassing zijn, afhankelijk van de specifieke premie

Het premiebedrag varieert, maar kan een aanzienlijk deel van de totale kost dekken. Het is daarom zeker de moeite waard om de mogelijkheden te onderzoeken voordat u met de werken start. Onze specialist kan u informeren over de actuele premievoorwaarden en u helpen bij de aanvraagprocedure. Lees meer op onze pagina over premies voor vochtbestrijding.

Garantie en nazorg

Een professionele kelderdichting is een investering op lange termijn. Daarom is het belangrijk om te weten wat u kunt verwachten na de uitvoering van de werken:

• Schriftelijke garantie: Een betrouwbare aannemer biedt altijd een schriftelijke garantie op de uitgevoerde werken. Voor cuvelingswerken bedraagt de standaard garantietermijn 10 tot 20 jaar, afhankelijk van het gebruikte systeem en de aannemer.
• Oplevering en controle: Na afloop van de werken wordt een grondige oplevering uitgevoerd. De specialist controleert of de waterdichting correct is aangebracht en of er geen zwakke punten zijn.
• Droogtijd en eerste weken: Na cuvelen of het aanbrengen van een coating moet de kelder voldoende drogen voordat u afwerkingen aanbrengt of spullen opslaat. Deze droogtijd bedraagt doorgaans 2 tot 4 weken, afhankelijk van de ventilatie en het seizoen.
• Periodieke inspectie: Wij raden aan om uw kelder jaarlijks visueel te inspecteren, met bijzondere aandacht voor de aansluitingen, hoeken en doorvoeringen. Vroegtijdige detectie van eventuele problemen voorkomt grotere schade.
• Onderhoud drainagesysteem: Als er een drainagesysteem is geplaatst, moet de pomp periodiek worden gecontroleerd en het drainagekanaal om de paar jaar worden gespoeld om verstopping te voorkomen.
• Interventie bij problemen: Mocht er na verloop van tijd toch een probleem opduiken binnen de garantietermijn, dan komt de aannemer kosteloos ter plaatse om het te verhelpen.

Twijfelt u over de staat van uw kelder of wilt u weten welke oplossing het beste past bij uw situatie? Vraag vandaag nog een gratis vochtdiagnose aan en ontvang deskundig advies van een erkende vochtspecialist, geheel vrijblijvend.